Ο κύριος Βερντού (1947) του Τσάρλι Τσάπλιν με ελεύθερη είσοδο στο Σχολείο του Σινεμά το Σάββατο

Ο κύριος Βερντού (1947) του Τσάρλι Τσάπλιν με ελεύθερη είσοδο προβολή, ανάλυση και συζήτηση στο Σχολείο του Σινεμά το Σάββατο 1.10.2016 στις 18.00 και 3 δωρεάν σεμινάρια Ιστορίας, Σκηνοθεσίας και Ντοκιμαντέρ το Σαββατοκύριακο 1 & 2 Οκτωβρίου 2016

Το Σάββατο 1 Οκτωβρίου 2016 στις 18.00 θα προβληθεί με ελεύθερη είσοδο η αναρχική, καθηλωτική, αριστουργηματική δημιουργία του Τσάρλι Τσάπλιν “Ο κύριος Βερντού (1947)”. Σχολιασμός, ανάλυση της ταινίας και συντονισμός της συζήτησης μετά την προβολή της:  Γιάννη Καραμπίτσος (σκηνοθέτης, μοντέρ και κριτικός κινηματογράφου).

Ο κύριος Βερντού χάνει τη δουλειά του εξαιτίας της μεγάλης οικονομικής κρίσης. Για να συντηρήσει την ανάπηρη γυναίκα του και το γιο του, αρχίζει να παντρεύεται πλούσιες χήρες και ύστερα να τις εξαφανίζει.

Κινηματογραφική Μεταφορά του μύθου του Κυανοπώγωνα ο Κύριος Βερντού (Monsieur Verdoux) του Τσάρλι Τσάπλιν βασίζεται στην αληθινή ιστορία του Henri Landru, ενός Γάλλου απατεώνα που έβαζε αγγελίες στις εφημερίδες με τις οποίες ζητούσε μια χήρα για γάμο, κι έτσι κατάφερε να παρασύρει 10 γυναίκες στο σπίτι του, όπου φαίνεται ότι τις σκότωσε και εξαφάνισε τα πτώματά τους.

Με τον ρόλο του Βερντού, ο Τσάπλιν καταθέτει μια ισχυρη κριτική για την πολιτική των Η.Π.Α. «Ένας φόνος κάνει κάποιον κακοποιό, ενώ εκατομμύρια φόνοι σε αναγάγουν σε ήρωα. Οι αριθμοί αγιοποιούν!».

Οι κριτικοί κινηματογράφου και οι εφημερίδες πετάνε λάσπη στο φιλμ και κατηγορούν τον Τσάπλιν ως κομμουνιστή οδηγώντας το σε εμπορική αποτυχία. Βρισκόμαστε στην αρχή του Ψυχρού Πολέμου.

3 δωρεάν Σεμινάρια Ιστορίας, Σκηνοθεσίας και Ντοκιμαντέρ

  1. 121 Χρόνια Κινηματογράφου: Δωρεάν Σεμινάριο Ιστορίας, Θεωρίας και Κριτικής Κινηματογράφου το Σάββατο 1.10.2016 στις 16.00 στο Σχολείο του Σινεμά

Στο πλαίσιο της παρουσίασης -ανοιχτού μαθήματος του σεμιναρίου «121 Χρόνια Κινηματογράφου σε 12 Μαθήματα» που θα ξεκινήσει στις 16.00 μετά από συνοπτική εισήγηση για όλα τα βασικά κινηματογραφικά ρεύματα (εξπρεσιονισμός, σουρεαλισμός, ποιητικός ρεαλισμός, νεορεαλισμός, νουβέλ βαγκ, free cinema κ.α.) θα προβληθούν σχολιαστούν και αναλυθούν αποσπάσματα από αντιπροσωπευτικές ταινίες αυτών των ρευμάτων.

  1. Δωρεάν δίωρο σεμινάριο Σκηνοθεσίας Κινηματογράφου και παρουσίαση του Νέου Τρίμηνου Κύκλου Μαθημάτων την Κυριακή 2 Οκτωβρίου 2016 στις 16.00

Δωρεάν δίωρο για όλους σεμινάριο Σκηνοθεσίας Κινηματογράφου και παρουσίαση του Νέου Τρίμηνου Κύκλου Μαθημάτων για όσους ενδιαφέρονται την Κυριακή 2 Οκτωβρίου 2016 στις 16.00 στο Σχολείο του Σινεμά (Τσαμαδού 26-28, Εξάρχεια). Θα προβληθούν και σχολιαστούν αποσπάσματα από ταινίες αντιπροσωπευτικές μυθοπλασίας, ντοκιμαντέρ, πειραματικές ή πρωτοποριακές και animation για να έρθουν σε επαφή οι συμμετέχοντες με τις τέσσερις βασικές κατηγορίες ειδών ταινιών που υπάρχουν. Θα προβληθούν αποσπάσματα από τις 2 μεγαλύτερες οικονομικές αποτυχίες στην ιστορία του Αμερικάνικου κινηματογράφου που φαλίρισαν τις εταιρίες παραγωγής τους και οδήγησαν στην καλλιτεχνική παρακμή τους δημιουργούς τους, τον Αταίριαστο (1983) του Κόπολα και την Πύλη της Δύσης (1980) του Τσιμίνο.

Θα προβληθούν επίσης αποσπάσματα από 2 ταινίες του Βέντερς που έγιναν την ίδια χρονιά (1982) και που εκφράζουν 2 εντελώς διαφορετικές καλλιτεχνικές τάσεις στο χώρο του κινηματογράφου τον χολιγουντιανό αφηγηματικό κινηματογράφο και τον κινηματογράφο του δημιουργού τον Χάμετ με παραγωγό τον Φράνσις Φορντ Κόπολα και την Κατάσταση των Πραγμάτων.

  1. Δωρεάν δίωρο σεμινάριο Ιστορίας και Δημιουργίας Ντοκιμαντέρ την Κυριακή 2 Οκτωβρίου 2016 στις 18.00

Δωρεάν δίωρο για όλους σεμινάριο Ιστορίας και Δημιουργίας Ντοκιμαντέρ και παρουσίαση του Νέου Τρίμηνου Κύκλου Μαθημάτων για όσους ενδιαφέρονται την Κυριακή 2 Οκτωβρίου 2016 στις 18.00 στο Σχολείο του Σινεμά (Τσαμαδού 26-28, Εξάρχεια). Θα πραγματοποιηθεί εισήγηση με θέμα τι είναι το ντοκιμαντέρ , ποια η διαφορά από τις ταινίες μυθοπλασίας , ποιες οι σπουδαιότερες σχολές ντοκιμαντέρ και θα προβληθούν αποσπάσματα από αντιπροσωπευτικές ταινίες αυτών των σχολών ντοκιμαντέρ. (Ο Νανούκ του Βορά, Ο Άνθρωπος με την Κινηματογραφική Μηχανή, Σχετικά με τη Νίκαια, Βερολίνο συμφωνία μιας Μεγαλούπολης, Το Χρονικό ενός Καλοκαιριού κ.α.

Τα 3 δωρεάν σεμινάρια που μπορεί να παρακολουθήσει ελεύθερα όποιος το επιθυμεί χωρίς καμιά δέσμευση να συμμετέχει σε κάποιον από τους νέους κύκλους σεμιναρίων πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των παρουσιάσεων – ανοιχτών μαθημάτων των νέων κύκλων σεμιναρίων του σχολείου του σινεμά και όσοι ενδιαφέρονται να συμμετέχουν σε αυτούς θα έχουν την ευκαιρία να πληροφορηθούν αναλυτικά για το περιεχόμενο και τη δομή των μαθημάτων και να εγγραφούν αν δεν το έχουν ήδη κάνει.

Πληροφορίες

στα τηλέφωνα 2130 159 816, 6944143564 e-mail: [email protected]

Σχολείο του Σινεμά: Τσαμαδού 26-28, Εξάρχεια . Καλό είναι οι ενδιαφερόμενοι να παρακολουθήσουν την προβολή και τα σεμινάρια να το δηλώσουν στα τηλέφωνα ή στο mail λόγω περιορισμένης χωρητικότητας της αίθουσας

 

Ακολουθεί η σπουδαία κριτική του Βασίλη Ραφαηλίδη για τον Κύριο Βερντού

«Το 1947 η φλύαρη και αυτοϊκανοποιούμενη με τους νοητικούς ακροβατισμούς της αστική κριτική στέκεται αμήχανη και ταραγμένη μπροστά στον άναρχο Κύριο Βερντού. Ο γελωτοποιός Τσάπλιν βάλλεται ανελέητα, ίσως γιατί είχε το «θράσος» να δώσει μια γερή κλωτσιά στα παχουλά οπίσθια αυτών που χαχάνιζαν εύκολα με τον κλόουν Σαρλώ. Μόνον ο Αντρέ Μπαζέν είχε το θάρρος ν’ αναλάβει ανεπιφύλακτα την υπεράσπιση του κ. Βερντού, αυτού του Κυανοπώγωνα που σκοτώνει πλούσιες κυρίες για ν’ αρπάξει το κομπόδεμά τους με την ίδια ακριβώς έννοια που το κεφάλαιο ,στις κρίσιμες(οικονομικά) στιγμές, αλέθει τη σάρκα του λαού για να ξεμπλοκάρει το προτσές της συσσώρευσης του κεφαλαίου και να κάνει να λειτουργήσει «ομαλά» ο ανισόρροπος νόμος της προσφοράς και της ζήτησης. Κατά τον Μπαζέν, ο κ.Βερντού είναι ένας Σαρλώ μεταμφιεσμένος: Ο τύπος του αλήτη Σαρλώ δεν είναι παρά το σύμβολο του μονίμως εξεγερμένου νοσταλγού μιας λευτεριάς χωρίς όρια, το άψογο μοντέλο του εκτός Νόμου που, ωστόσο, καταφέρνει πάντα και επιβιώνει χάρις σ’ έναν εγωισμό τροφοδοτούμενο από το ένστικτό της με κάθε τρόπο επιβίωσης, κι έναν απεριόριστο κυνισμό που τον βοηθάει να υπερπηδάει τα φράγματα που στήνουν στη ζωή οι πονηροί ηθικολόγοι.
Όμως, το αισιόδοξο τέλος στις ταινίες του Σαρλώ δημιουργεί τον αναγκαίο για το φύτρωμα μιας κάποιας ελπίδας ζωτικό χώρο: Ο ταλαίπωρος αποδιοπομπαίος τράγος πιστεύει πώς όλα θα παν καλύτερα κάποτε, και γι’ αυτό δεν παρανομεί απροκάλυπτα.
Το 1974 που γυρίστηκε Ο Κύριος Βερντού, τρία μόλις χρόνια μετά την λήξη του πολέμου, ο Τσάπλιν είναι πεπεισμένος πως τίποτα δεν πρόκειται ν’ αλλάξει κι ότι η ανισόρροπη ισορροπία θα αποκατασταθεί σ’ ένα επίπεδο ανάλογα με το παλιό: Οι πολεμικές βιομηχανίες θα συνεχίσουν την παραγωγή τους(όχι βέβαια για να παράγουν όπλα για συλλέκτες),ο εργάτης θάναι βιδωμένος στο σύστημα Ταίηλορ το κεφάλαιο θα συνεχίσει τη συσσώρευση βάσει αδυσώπητων νόμων, οι ηθικολόγοι δεν θα σταματήσουν τα ταρτούφικα κηρύγματά τους-και οι Σαρλώ θ΄ αγωνίζονται πάντα για μια θέση υπό τον ήλιο χωρίς ποτέ να την βρίσκουν.
Μέσα σ’ αυτό το κλίμα της τεκμηριωμένης απαισιοδοξίας, ο Τσάπλιν αποφασίζει να ωθήσει την λογική(και την συνακόλουθη συμπεριφορά)του παλιού του ήρωα, του Σαρλώ, μέχρι τα ακρότατα όριά της: ο κ.Βερντού (ο μεταμφιεσμένος Σαρλώ) πρέπει να σκοτώσει αν δεν θέλει να τον σκοτώσουν.
Ο μονίμως αμυνόμενος Σαρλώ περνάει τώρα στην επίθεση σαν Βερντού, αλλά όταν η οικονομική κρίση του 1930 γκρεμίσει σε ερείπια τα «ιδανικά» του (χάνει γιό, γυναίκα και περιουσία)σχεδόν παραδίδεται στην εξουσία και οδηγείται στην καρμανιόλα με μια ψυχραιμία που μόνο ο τέλεια απελπισμένος μπορεί να την έχει. Δεν υπάρχει πια χώρος για την ελπίδα κι απ’ την άποψη αυτή ο Τσάπλιν γίνεται πρόδρομος της δραματουργίας του παράλογου.
Ο εγκληματίας Βερντού είναι ήρωας τραγωδίας και όχι αστυνομικού δράματος:
Αυτό που λιγότερο απασχολεί εδώ τον Τσάπλιν (και τον ΄Ορσον Γουέλλες που του έδωσε την ιδέα για το σενάριο) δεν είναι ο μεμψίμοιρος κλαυθμυρισμός του ηθικολόγου ή οι περίτεχνες πιρουέτες του ψυχαναλυτή, αλλά η πέρα και πάνω κι απ’ την ηθική κι απ’ την ψυχολογία κατάδειξη της λογικής του εγκλήματος(όχι του εγκληματία):Η εντιμότητα δεν είναι παραγωγική και οι νόμοι της συσσώρευσης του κεφαλαίου απέχουν έτη φωτός και απ’ την ηθική και απ’ την ψυχολογία. Το αν, για να πετύχει κανείς τη συσσώρευση σκοτώνει αργά (κεφαλαιούχοι)ή γρήγορα(δολοφόνοι) είναι, απλούστατα, θέμα ποσοτικής κλιμάκωσης και καθόλου ποιοτικής διαβάθμισης.
Και οι δυο (κεφαλαιούχος και δολοφόνος) είναι το ίδιο εγκληματίες. Ωστόσο, το «νόμιμο»έγκλημα προτείνεται σαν «ιδανικό» και δοξολογείται σ’ όλους τους τόνους ενώ για το «παράνομο» οι αγχόνες είναι μόνιμα στημένες.
Ο πανέντιμος Τσάπλιν τόλμησε να τα πει όλα αυτά. Και τραβώντας βίαια την μάσκα απ΄ το ροδαλό πρόσωπο των μακάριων μέσα στην πλήρη τους αλλοτρίωση αστών ήταν φυσικό να προκαλέσει την οργή τους. Λίγο αργότερα ο Μακάρθυ θα τον κυνηγήσει σαν «κομμουνιστή»(!)και ο κλόουν θα πάρει των ομματιών του και θα εγκαταλείψει για πάντα τις ΗΠΑ, τη χώρα στην οποία συνυπάρχουν αρμονικότατα και οι δυο μορφές εγκλήματος.
Σήμερα ύστερα από μια τριακονταετία περίπου συζητήσεων και αμφισβητήσεων, ο κύριος Βερντού αρχίζει να παίρνει την σωστή του θέση στην ιστορία του κινηματογράφου. Δεν είναι μόνο «η κατ΄ εξοχήν τραγωδία του αιώνα μας» αλλά η κορυφή του συνόλου του τσαπλινικού έργου, όπως πιστεύουμε.
Άλλωστε, ο τύπος του Σαρλώ θα έμενε χωλός χωρίς το υποστύλωμα που του προσέφερε ο κύριος Βερντού, ο «αισθηματίας», χαμογελαστός και «έντιμος» δολοφόνος. Απ’ αυτή την άποψη, ο Βερντού παρέχει τον κώδικα για το σωστό «διάβασμα» των ταινιών «Σαρλώ».