Η Λυρική τον Σεπτέμβριο στο Ηρώδειο με Γκαλά Μαρία Κάλλας και Ερωτόκριτο

 

Το μιούζικαλ Ερωτόκριτος, η μεγάλη επιτυχία που εγκαινίασε την Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος τον περασμένο Μάιο, παρουσιάζεται για μια μοναδική παράσταση στο Ηρώδειο στις 15 Σεπτεμβρίου 2017. Ο Δημήτρης Μαραμής υπογράφει τη μουσική, το λιμπρέτο, αλλά και τη μουσική διεύθυνση του Ερωτόκριτου, ενώ η σκηνοθεσία, η χορογραφία και το σκηνικό είναι του Κωνσταντίνου Ρήγου. 

H πρώτη παραγγελία μιούζικαλ της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ εξελίχθηκε σε μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της σεζόν 2016/17, αποσπώντας εξαιρετικές κριτικές και ενθουσιάζοντας το πολυπληθές κοινό που το παρακολούθησε στις 10 sold out παραστάσεις. Ο Δημήτρης Μαραμής συνέθεσε ένα έργο γεμάτο δυνατές μελωδίες, πάνω στο αριστούργημα του Κορνάρου, κρατώντας την κρητική διάλεκτο και το μέτρο (δεκαπεντασύλλαβος) του έργου. Με επιρροές από τη μουσική παράδοση της Κρήτης, αναφορές στην τζαζ, τα μπλουζ, αλλά και τον Χατζιδάκι, ο συνθέτης δημιούργησε ένα νέο μελωδικό σύμπαν για τους χιλιάδες στίχους του Ερωτόκριτου. «Το πρώτο ερώτημα που έθεσα στον εαυτό μου ήταν το πώς θα προσέγγιζα μουσικά αυτό το κλασικό αριστούργημα των δέκα χιλιάδων στίχων γραμμένο στην κρητική διάλεκτο, μέρη του οποίου σιγοτραγουδιούνται από όλους τους Έλληνες στην παραδοσιακή τους μελοποίηση. Θεώρησα ότι πρέπει να μελοποιηθεί με ένα τελείως διαφορετικό τρόπο σε σχέση με αυτά που είχαμε συνηθίσει έως τώρα, χωρίς όμως να προδοθεί ούτε μία συλλαβή από το λόγο του Βιτσέντζου Κορνάρου», αναφέρει ο Δημήτρης Μαραμής στο σημείωμά του.

Ο Ερωτόκριτος του Μαραμή δεν τοποθετείται σε συγκεκριμένο χρόνο και χώρο. Εστιάζει κυρίως στα διαχρονικά στοιχεία της ερωτικής ιστορίας του Ερωτόκριτου και της Αρετούσας, στην «αρρώστια» του πόθου και στις περιπέτειες των δύο νέων μέχρι να φτάσουν στο αίσιο τέλος του γάμου τους, παρά τη χρήση του ιδιαίτερου δεκαπεντασύλλαβου του Κορνάρου, που παραπέμπει στο πρωτότυπο ιστορικό πλαίσιο.

Στο ίδιο πλαίσιο κινείται επίσης η σκηνική απόδοση του Κωνσταντίνου Ρήγου, ο οποίος έστησε μια παράσταση με σύγχρονα υλικά και μινιμαλιστικό σκηνικό, αλλά και μια live κάμερα που εστιάζει στην ένταση των συναισθημάτων. Η σκηνοθεσία ακολουθεί το μουσικό κείμενο και τη γλώσσα του Ερωτόκριτου, και την ίδια στιγμή αναδεικνύει όλα εκείνα τα διαχρονικά ζητήματα που ενώνουν και ταυτόχρονα χωρίζουν την Αρετούσα και τον Ερωτόκριτο, με τη δραματική και επαναστατική ένταση ενός Ρωμαίου και μιας Ιουλιέττας.

Στη μεγάλη επιτυχία του Ερωτόκριτου συνέβαλαν ιδιαιτέρως οι πρωταγωνιστές της παράστασης: ο Θοδωρής Βουτσικάκης (Ερωτόκριτος) και η Μαρίνα Σάττι (Αρετούσα) υπήρξαν το ιδανικό ζευγάρι των ερωτευμένων νέων και απέδωσαν με σπουδαίες ερμηνείες, φρεσκάδα και ερωτισμό τη μουσική του Μαραμή. Μαζί τους ο τραγουδοποιός Γκωτιέ Βελισσάρης, και οι διακεκριμένοι λυρικοί καλλιτέχνες Ιωάννα Φόρτη και Κωστής Μαυρογένης δημιούργησαν ένα πρωταγωνιστικό σύνολο υψηλού επιπέδου.

Ο συνθέτης Δημήτρης Μαραμής σπούδασε πιάνο και σύνθεση στο Βασιλικό Κολλέγιο Μουσικής και Δράματος Ουαλίας στη Μεγάλη Βρετανία. Έχει συνεργαστεί με πολιτιστικούς οργανισμούς όπως: Εθνικό Θέατρο, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, Καμεράτα-Ορχήστρα Φίλων της Μουσικής, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών («Ελληνικό Σχέδιο») κ.ά. Έχει παρουσιάσει έργα του στο εξωτερικό: ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία, Γερμανία, Ισπανία, Ελβετία, Βέλγιο. Έχει κυκλοφορήσει οχτώ προσωπικούς δίσκους: Τα Σονέτα του σκοτεινού έρωτα, Κυριακές μες στο χειμώνα, Σκοτεινός έρωτας, Σκηνές από βουβή ταινία, Ταγκό για τρεις, Ay amor, Αισθηματική ηλικία και Ο μαγικός κόσμος του Φεδερίκο. Έχει γράψει μουσική για σαράντα θεατρικές παραστάσεις, για τον κινηματογράφο και την εκπαιδευτική τηλεόραση. Βραβεύτηκε για τη θεατρική του μουσική το 2012.

Ο διακεκριμένος χορογράφος, σκηνοθέτης και εικαστικός Κωνσταντίνος Ρήγος, δημιουργός ευρέος φάσματος και γνώστης του μιούζικαλ, υπογράφει, εκτός από τη σκηνοθεσία, τη χορογραφία και το σκηνικό της παραγωγής. Μετά τη σημαντική του διαδρομή ως χορογράφος και χορευτής με το Χοροθέατρο Οκτάνα, αλλά και το Χοροθέατρο του ΚΘΒΕ, ο Ρήγος τα τελευταία χρόνια έχει διακριθεί στον χώρο του μουσικού θεάτρου, σκηνοθετώντας επιτυχημένες παραστάσεις όπως: Bossa Nova, Τιτανικός, Κόκκινα φανάρια και Άνεμος στο Εθνικό Θέατρο, τα μιούζικαλ Καμπαρέ, Rocky Horror Show κ.ά.

Ο Θοδωρής Βουτσικάκης, ο οποίος ερμηνεύει τον ρόλο του τίτλου, έχει συνεργαστεί με τους Σταύρο Ξαρχάκο, Χρήστο Λεοντή, Νίκο Κυπουργό, Λίνα Νικολακοπούλου, Ντούλτσε Πόντες, Λουίς Μπόρντα, Δημήτρη Μαραμή, Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, και έχει εμφανιστεί σε Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος κ.α. Έχει κυκλοφορήσει τον προσωπικό δίσκο Αισθηματική ηλικία (μουσική Δ. Μαραμή), ενώ έχει συμμετάσχει στους δίσκους Φλόγα που καίει, Aleli, De Creta a Buenos Aires, Τυχερό Αστέρι κλπ.

 

Η Μαρίνα Σάττι, η οποία ερμηνεύει την Αρετούσα, είναι το πιο πολυσυζητημένο όνομα στην ελληνική μουσική τον τελευταίο καιρό, μετά και την κυκλοφορία του νέου της κομματιού, το οποίο έχει κάνει πάνω από 15 εκατομμύρια views στο YouTube. Αποφοίτησε από το Κολλέγιο Μουσικής του Μπέρκλεϋ (2012), ενώ εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ορχήστρα Τζαζ (2009). Έχει συνεργαστεί με καλλιτέχνες όπως οι Μπόμπυ ΜακΦέρριν, Ουέην Σόρτερ, Νίκος Κυπουργός, και έχει δανείσει τη φωνή της σε μεταγλωττισμένες ταινίες κινουμένων σχεδίων. Ως ηθοποιός συμμετείχε σε θεατρικές παραστάσεις (West Side StoryShrek the Musical, Ο βιολιστής στη στέγη κ.ά.), ενώ έχει δουλέψει με σκηνοθέτες όπως οι Θ. Μοσχόπουλος, Λ. Κονιόρδου, Ν. Μαστοράκης. Τα τελευταία χρόνια πειραματίζεται πάνω στην πολυφωνική μουσική και συνθέτει πρωτότυπη μουσική για θέατρο και κινηματογράφο. 

Ο Ερωτόκριτος του Βιτσέντζου Κορνάρου είναι ένα περιπετειώδες αφηγηματικό ποίημα, το οποίο γράφτηκε τέσσερις αιώνες πριν, περίπου το 1600, στην Κρήτη. Συγκαταλέγεται στα ωραιότερα έργα της κρητικής λογοτεχνίας και αναγνωρίζεται ως μια από τις σημαντικότερες δημιουργίες της Αναγέννησης και συνολικά του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Πρόκειται για ένα έργο με περισσότερους από 10.000 στίχους σε κρητική διάλεκτο, ομοιοκαταληξία και ρυθμό ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο του Βιτσέντζου Κορνάρου. Το έργο εξιστορεί τον έρωτα δύο νέων από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις, του Ερωτόκριτου, γιου ενός αυλικού, και της Αρετούσας, κόρης του βασιλιά της Αθήνας Ηράκλη, ο οποίος ύστερα από πολλές περιπέτειες, αντιδράσεις και αντιξοότητες οδηγείται σε αίσιο τέλος.

 

Σημείωμα του συνθέτη Δημήτρη Μαραμή

Χρειάζεται θάρρος για να καταπιαστείς με ένα αριστούργημα της ελληνικής λογοτεχνίας όπως ο Ερωτόκριτος και να συνθέσεις τη μουσική του εκδοχή.

Η πρώτη μου επαφή ως συνθέτη με τον Ερωτόκριτο έγινε όταν ο σκηνοθέτης Στάθης Λιβαθινός μού ζήτησε να γράψω πρωτότυπη μουσική και τραγούδια για την παράσταση που θα ανέβαζε στο Θέατρο Ακροπόλ το 2011. Την επόμενη χρονιά άρχισα να παρουσιάζω ευρύτερα τα τρία κεντρικά τραγούδια, τα οποία ήταν αντιπροσωπευτικά της αιρετικής μουσικής μου προσέγγισης. Παράλληλα, πειραματιζόμουν και με άλλα μέρη του. Η ανταπόκριση του ακροατηρίου σε κάθε άκουσμα του πρώιμου αυτού υλικού με οδήγησε να βυθιστώ περισσότερο στο έργο και να οραματιστώ μια ολοκληρωμένη μουσική σύνθεση, ένα μιούζικαλ με δομή όπερας που δεν θα περιείχε καθόλου αφήγηση σε πρόζα.

Έχοντας συνθέσει κάποιες κεντρικές σκηνές κι έχοντας σχεδιάσει το σκελετό όλου του έργου, το 2014 το παρουσίασα στο συνθέτη Γιώργο Κουμεντάκη, ο οποίος, αφού το μελέτησε, μου ζήτησε, σε συνεργασία με το σκηνοθέτη Αλέξανδρο Ευκλείδη, να το ολοκληρώσω ως ανάθεση της Εναλλακτικής Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Το πρώτο ερώτημα που έθεσα στον εαυτό μου ήταν το πώς θα προσέγγιζα μουσικά αυτό το κλασικό αριστούργημα των δέκα χιλιάδων στίχων γραμμένο στην κρητική διάλεκτο, μέρη του οποίου σιγοτραγουδιούνται από όλους τους Έλληνες στην παραδοσιακή τους μελοποίηση. Θεώρησα ότι πρέπει να μελοποιηθεί με ένα τελείως διαφορετικό τρόπο σε σχέση με αυτά που είχαμε συνηθίσει έως τώρα, χωρίς όμως να προδοθεί ούτε μία συλλαβή από το λόγο του Βιτσέντζου Κορνάρου. Το δεύτερο βήμα ήταν να αφουγκραστώ ανεπηρέαστος τη μουσική των αθάνατων αυτών δεκαπεντασύλλαβων, οι οποίοι κρύβουν ήχους, ρυθμούς, συμφωνίες, διαφωνίες, μουσικές πολλές και διαφορετικές μέσα στο αυστηρό τους ποιητικό πλαίσιο.

Άρχισα να οργανώνω τη μουσική μου εργαλειοθήκη. Έπρεπε από το χάος των ηχητικών συνδυασμών της μουσικής να επιλέξω μόνο τα απαραίτητα μουσικά εργαλεία, με τα οποία θα μπορούσα να ξεκλειδώσω το συγκινησιακό πάθος, το νόημα και την ομορφιά αυτών των στίχων. Επέλεξα ως βάση την πεντατονική κλίμακα με blue notes, ρυθμολογία βασισμένη σε τρίηχα και 6/8 από τα μπλουζ, αρμονίες από την τζαζ και τη ροκ. Δεν μου αρκούσαν όμως. Δεν μπορούσα να αγνοήσω την κρητική και γενικότερα ελληνική μουσική παράδοση, όπου αβίαστα τα 5/8 και τα 7/8 έδεναν με τους στίχους του έργου. Έτσι έκανα μείξη όλων αυτών και τα έθεσα στην υπηρεσία της σύνθεσης.

Η μαγιά του μουσικού έργου θα ήταν η χρήση καθοδηγητικών μουσικών θεμάτων-Leitmotiv, δηλαδή μοτίβων και συγκεκριμένων συνδυασμών συγχορδιών που θα συμβόλιζαν συγκεκριμένες καταστάσεις, έννοιες αλλά και χαρακτήρες μέσα στην πλοκή, και τα οποία θα επανέρχονταν κατά τη ροή του έργου σε διαφορετικές σκηνές και χρονικές περιόδους. Ο κάθε χαρακτήρας από τους πέντε βασικούς ήρωες έχει δομηθεί με τα δικά του μοτίβα, ώστε ακούγοντας τη μουσική, ακόμη και χωρίς τους στίχους, να κατανοεί ο θεατής ποιος ακριβώς είναι.

Όσον αφορά το ποιητικό κείμενο, ήταν εξαρχής ειλημμένη η απόφαση να χρησιμοποιήσω το πρωτότυπο κείμενο του Βιτσέντζου Κορνάρου, καθώς σε αυτό κρύβεται όλη η ποιητική δύναμη και η άφθαρτη ομορφιά του έργου. Σπάνια χρησιμοποιείται στην όπερα, στο μιούζικαλ γενικότερα, ένα ποιητικό κείμενο τόσο υψηλής ποίησης και το γεγονός αυτό, από μόνο του, συνιστά μια πρόκληση και προσδίδει μια ιδιαιτερότητα, για να μην πω μοναδικότητα, στο όλο εγχείρημα. Δεν ακολούθησα αυστηρά τη γραμμική εξέλιξη της πλοκής, αλλά επέλεξα σκόρπιους στίχους από το σώμα των δέκα χιλιάδων στίχων του έργου και ανασύνθεσα σκηνές που δεν υπάρχουν μέσα στο πρωτότυπο, τουλάχιστον όχι σε αυτή τη μορφή. Έπρεπε να δημιουργήσω ντουέτα, τρίο, κουαρτέτα των χαρακτήρων, κι αυτό δεν μπορούσε να συμβεί με τη γραμμική ανάγνωση του κλασικού κειμένου. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σκηνή «του μπαλκονιού», όπως την ονομάζω, «Μαγάρι τούτα στην αρχή». Στο πρωτότυπο κείμενο δεν υπάρχει διάλογος ανάμεσα στον Ερωτόκριτο και την Αρετούσα στην πρώτη τους συνάντηση. Όμως, στο μιούζικαλ δημιουργήθηκε ένα ντουέτο μεταξύ των δύο νεαρών εραστών με στίχους ανθολογημένους από ολόκληρο το σώμα του έργου. Με αυτό τον τρόπο δούλεψα ολόκληρο το λιμπρέτο, ώστε να υπηρετήσει τη συγκεκριμένη φόρμα που ήθελα να του δώσω. Έτσι, η ανάμειξη στίχων με κοινή θεματική από διαφορετικά μέρη του έργου οικοδομεί το σκελετό της ιστορίας, η οποία παραμένει, ωστόσο, ίδια με το πρωτότυπο.

 

Σημείωμα του σκηνοθέτη Κωνσταντίνου Ρήγου

Βρισκόμαστε σε μια αρχιτεκτονική κατασκευή στην οποία κυριαρχούν σκάλες και επίπεδα και ξαναφτιάχνουμε την ιστορία του Ερωτόκριτου και της Αρετούσας, όχι όμως σε συγκεκριμένο χρόνο. Όλα γίνονται κάπου στο σήμερα, ίσως κάπου στο μετά από μας, χωρίς κάτι να δείχνει απόλυτα συγκεκριμένο. Η ιστορία αναπτύσσεται σαν ένα παζλ με διαφορετικούς χώρους να εναλλάσσονται: από εσωτερικό σε εξωτερικό χώρο παλατιού, φυλακή, δωμάτιο, κρεβατοκάμαρα, αίθριο, μπαλκόνι. Η χορωδία και οι πρωταγωνιστές, ντυμένοι με κοστούμια σύγχρονα, τα οποία φέρουν όμως στοιχεία του παρελθόντος, διαμορφώνουν και δημιουργούν με την παρουσία και τις κινήσεις τους κάθε στιγμή τον χώρο που χρειάζονται.

Ακολουθώντας το κείμενο που αναδεικνύει με λεπτομέρειες την ψυχολογική κατάσταση των ηρώων, επιχειρώ να αναδείξω όλα τα συναισθήματά τους στο σήμερα. Η Αρετούσα είναι μια επαναστάτρια, ένα κορίτσι του σήμερα, ίσως και του αύριο, η οποία φέρει όμως το βάρος της παρουσίας ενός κυριαρχικού πατέρα. Ο Ερωτόκριτος είναι ένας σκοτεινός ήρωας. Ένας πολεμιστής του οποίου ο έρωτας για την Αρετούσα τού γίνεται μανία. Επιστρέφει από την εξορία πρώτα για να σώσει τη χώρα του, ύστερα για να σώσει το βασιλιά και τέλος για να διεκδικήσει δικαιωματικά την Αρετούσα. Οι πρωταγωνιστές έρχονται σε σύγκρουση με τους γύρω τους για να οδηγηθούν, σε αντίθεση με άλλες γνωστές ιστορίες αγάπης, σε ένα αίσιο τέλος.

Όλο το έργο είναι ένα ψυχολογικό παζλ. Και προσπαθώ να υπογραμμίσω δύο ακριβώς στοιχεία: από τη μία το χιούμορ και την ελαφρότητα, από την άλλη το δράμα. Υπερτονίζω τον εφηβικό ενθουσιασμό στο πρώτο μέρος, το εφηβικό δράμα στο δεύτερο. Γιατί, ας μην το ξεχνάμε, στο πρωτότυπο κείμενο οι ήρωες είναι δυο νεαροί: η Αρετούσα είναι δεκατεσσάρων και ο Ερωτόκριτος μόλις δεκαοχτώ χρονών. Ο Ερωτόκριτος είναι μια μεγάλη ιστορία αγάπης, ένα επαναστατικό κείμενο για την αγάπη.Ερωτόκριτος_13_φωτό Β. Μακρής

ΣΥΝΟΨΗ

 

Α΄ Πράξη: Ο Ερωτόκριτος (Ρώκριτος ή Ρωτόκριτος), γιος ενός αυλικού, ερωτεύεται την κόρη του βασιλιά Αρετούσα. Εξομολογείται τα συναισθήματά του στον φίλο του Πολύδωρο, εκείνος όμως τον αποθαρρύνει, συμβουλεύοντάς τον να την ξεχάσει, καθώς η κοινωνική διαφορά που τους χωρίζει είναι μεγάλη. Παρ’ όλα αυτά, ο Ερωτόκριτος κάθε βράδυ πηγαίνει και τραγουδάει κάτω από το παράθυρό της. Η Αρετούσα αρχίζει να ερωτεύεται τον άγνωστο τραγουδιστή, ενώ η νένα της, η οποία έχει καταλάβει τι συμβαίνει, προσπαθεί μάταια να την αποτρέψει. Ενώ ο Ερωτόκριτος με την παρότρυνση του Πολύδωρου φεύγει σε μακρινό ταξίδι προκειμένου να ξεχάσει την αγαπημένη του, η Αρετούσα ανακαλύπτει την ταυτότητά του: σε μια επίσκεψή της στο σπίτι των γονιών του, μπαίνει «τυχαία» στο δωμάτιο του Ερωτόκριτου και βρίσκει κρυμμένα σ’ ένα συρτάρι τα κείμενα των τραγουδιών και ένα πορτρέτο της. Επιστρέφοντας, ο Ερωτόκριτος διαπιστώνει ότι τα πράγματά του έχουν εξαφανιστεί και συνειδητοποιεί ότι το μυστικό του έχει αποκαλυφθεί. Ωστόσο, η Αρετούσα δείχνει να ανταποκρίνεται στα αισθήματά του.

Ο Ερωτόκριτος και η Αρετούσα τα βράδια συναντιούνται στο κιγκλιδωτό παράθυρο και μιλάνε. Εκείνος ένα βράδυ επιχειρεί να αγγίξει το χέρι της. Η Αρετούσα δεν το επιτρέπει, παρά μόνο αν πρώτα τη ζητήσει σε γάμο από τον πατέρα της. Πράγματι, ο πατέρας του Ερωτόκριτου ζητάει σε γάμο την Αρετούσα, όμως ο βασιλιάς αντιδρά με βιαιότητα στην πρόταση και εξορίζει τον Ερωτόκριτο. Οι δύο νέοι αποχαιρετιούνται, η Αρετούσα δίνει στον αγαπημένο της ένα δαχτυλίδι, σημάδι αιώνιας πίστης, και ο Ερωτόκριτος εγκαταλείπει τη χώρα.

 

B΄ Πράξη: Ο βασιλιάς, συνειδητοποιώντας ότι η κόρη του είναι ερωτευμένη με τον Ερωτόκριτο, επιταχύνει τον γάμο της με τον πρίγκιπα του Βυζαντίου. Η Αρετούσα αρνείται και ο βασιλιάς τη φυλακίζει μαζί με τη νένα της. Μετά από τρία χρόνια εξορίας, ο Ερωτόκριτος πληροφορείται ότι οι Βλάχοι πολιορκούν τη χώρα του. Βάφει μαύρο το πρόσωπό του για να μην τον αναγνωρίσουν και εξορμά εναντίον του εχθρού. Σε μια κρίσιμη μάχη σώζει τη ζωή του βασιλιά, ενώ οι Βλάχοι υποχωρούν. Ο βασιλιάς εκφράζει την ευγνωμοσύνη του στον νεαρό, προσφέροντάς του το βασίλειο. Ο Ερωτόκριτος αντί αυτού ζητάει το χέρι της βασιλοπούλας και με την άδεια του βασιλιά πηγαίνει στη φυλακή. Η Αρετούσα, όμως, η οποία δεν τον αναγνωρίζει, αρνείται την πρόταση γάμου. Στο τέλος ο Ερωτόκριτος φανερώνεται, η Αρετούσα βλέπει τον αγαπημένο της και δέχεται να τον παντρευτεί.

Ερωτόκριτος

Μιούζικαλ του Δημήτρη Μαραμή

Παραγγελία της ΕΛΣ

15 Σεπτεμβρίου 2017

Ώρα έναρξης: 21.00

Ωδείο Ηρώδου Αττικού

Μουσική διεύθυνση και λιμπρέτο (βασισμένο στον Ερωτόκριτο του Βιτσέντζου Κορνάρου) Δημήτρης Μαραμής

Σκηνοθεσία-χορογραφία-σκηνικό Κωνσταντίνος Ρήγος

Συνεργάτιδα σκηνογράφος Μαίρη Τσαγκάρη

Κοστούμια Γιώργος Σεγρεδάκης

Φωτισμοί Χρήστος Τζιόγκας

Live κάμερα Βασίλης Κεχαγιάς

 

Ερμηνεύουν:

Θοδωρής Βουτσικάκης (Ερωτόκριτος)

Μαρίνα Σάττι (Αρετούσα)

Γκωτιέ Βελισσάρης (Πολύδωρος)

Ιωάννα Φόρτη (Νένα)

Κωστής Μαυρογένης (Ρήγας)

 

Φωνητικό σύνολο: Βασίλης Δημακόπουλος, Νίκος Ζιάζιαρης, Νικόλαος Κατσιγιάννης, Γιάννης Κοντέλλης, Ανδρέας Μεταξάς-Μαριάτος, Σταμάτης Πακάκης, Στρατής Στηλ, Σπύρος Σώκος

 

Συμμετέχει εννεαμελές ενόργανο σύνολο

ΕΝΑΡΞΗ ΠΡΟΠΩΛΗΣΗΣ: 22 ΙΟΥΛΙΟΥ 2017

Τιμές εισιτηρίων 15, €20, €25, €35, €45, €55 / Φοιτητικό, Παιδικό €12

ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ:

Εκδοτήρια Φεστιβάλ Αθηνών, Πανεπιστημίου 39

ΤΑΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣ ΣΤΟ ΚΠΙΣΝ – Τ. 2130885700

ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ PUBLIC & http://tickets.public.gr/

www.ticketservices.gr

www.nationalopera.gr

 1960 ΕΛΣ ΝΟΡΜΑ Mαρία Κάλλας_Ηνωμένοι φωτορεπόρτερ - Αρχείο ΕΛΣ

 

Γκαλά Όπερας Μαρία Κάλλας

40 χρόνια από τον θάνατό της

14 Σεπτεμβρίου 2017 / 21.30

Ωδείο Ηρώδου Αττικού

Μουσική διεύθυνση: Ηλίας Βουδούρης

Ερμηνεύουν οι: Τσέλια Κοστέα, Μυρτώ Παπαθανασίου, Χριστίνα Πουλίτση

 

Με ένα μοναδικό Γκαλά Όπερας στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού, στις 14 Σεπτεμβρίου στις 21.30, η Εθνική Λυρική Σκηνή τιμά τη Μαρία Κάλλας, με αφορμή τη συμπλήρωση 40 ετών από τον θάνατό της, το 1977 στο Παρίσι.

Τρεις σπουδαίες υψίφωνοι της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, με διεθνή σταδιοδρομία, οι Τσέλια Κοστέα, Μυρτώ Παπαθανασίου, Χριστίνα Πουλίτση, θα ερμηνεύσουν αποσπάσματα από όπερες των Τζουζέππε Βέρντι, Σαρλ Γκουνό, Λεό Ντελίμπ, Τζάκομο Πουτσίνι, Ουμπέρτο Τζιορντάνο, Γκαετάνο Ντονιτσέττι, Βιντσέντζο Μπελλίνι, που σημάδεψε με τις θεϊκές ερμηνείες της η Μαρία Κάλλας. Την Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής θα διευθύνει ο Ηλίας Βουδούρης.

Το Γκαλά Όπερας Μαρία Κάλλας, πραγματοποιείται σε συνεργασία με το New York Times Athens Democracy Forum, ένα διεθνές φόρουμ για τη Δημοκρατία.

 

 

ΛΙΓΙΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ

Περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο λυρικό καλλιτέχνη του 20ού αιώνα, η Ελληνίδα ντίβα Μαρία Κάλλας κυριάρχησε και άλλαξε για πάντα την πορεία της όπερας. Διαθέτοντας εκ φύσεως φωνή δραματικής υψιφώνου, είχε την τύχη να διδαχτεί την τεχνική και το ρεπερτόριο του ιταλικού ρομαντικού μπελ κάντο στην Αθήνα, πλάι στη διάσημη Ισπανίδα κολορατούρα υψίφωνο Ελβίρα ντε Ιντάλγκο. Τα πρώτα χρόνια της σταδιοδρομίας της στην Εθνική Λυρική Σκηνή αλλά και μετέπειτα στην Ιταλία ερμήνευε έργα δραματικά, των Βέρντι, Βάγκνερ και Πουτσίνι. Το 1949 της δόθηκε η ευκαιρία να φανερώσει το ταλέντο της στη Βενετία αντικαθιστώντας σε ελάχιστο χρόνο την πρωταγωνίστρια παράστασης των άκρως δεξιοτεχνικών Πουριτανών του Μπελλίνι, λίγες μέρες αφότου η ίδια είχε ολοκληρώσει τις εμφανίσεις της στην όπερα Βαλκυρία του Βάγκνερ, όπου ερμήνευε τη Βρουνχίλδη. Έτσι, σταδιακά ερμήνευσε περισσότερους ρόλους του ιταλικού Ρομαντισμού, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην αναγέννηση λησμονημένων έργων των Μπελλίνι, Ντονιτσέττι και Ροσσίνι. Ακούραστα εργατική, δεν σταματούσε παρά μόνο όταν θεωρούσε ότι είχε αγγίζει το μέγιστο των δυνατοτήτων της. Η Μαρία Κάλλας υπήρξε η απόλυτη ντίβα. Η μαγνητική σκηνική παρουσία και το θερμό ταπεραμέντο της δημιουργούσαν αίσθηση όπου κι αν εμφανιζόταν. Η μουσική της κατάρτιση, η πρωτοτυπία στις ερμηνείες της με την ικανότητά της να πλάθει χαρακτήρες, να διεισδύει σε βάθος και στην ουσία να γίνεται η ίδια ο ρόλος και η απόλυτη κυριαρχία της στο κοινό υπήρξαν αναμφισβήτητες.

Πρωθιέρεια και μητέρα, εγκαταλειμμένη ερωμένη και εκδικητική αντίπαλος [Νόρμα]· γυναίκα ερωτευμένη που χάνει τα λογικά της όταν υποχρεώνεται σε γάμο συμφέροντος [Λουτσία ντι Λαμμερμούρ]· η φθισική ηρωίδα του Δούμα που σβήνει στο άνθος της ηλικίας της στο Παρίσι [Τραβιάτα]· ψυχρή Κινέζα πριγκίπισσα που θερμαίνεται από τη φλόγα του έρωτα [Τουραντότ]· αιχμάλωτη πριγκίπισσα στην αυλή των Φαραώ που συντρίβεται ανάμεσα στον έρωτα για τον κατακτητή και το χρέος απέναντι στην πατρίδα [Αΐντα]· μητέρα που θυσιάζει ακόμα και τα παιδιά της όταν προδίδεται από τον σύζυγό της [Μήδεια]· ζηλιάρα πριμαντόνα που σκοτώνει τον βασανιστή της [Τόσκα] η Κάλλας μπορούσε να είναι όλα αυτά και ακόμα περισσότερα. Η τραγουδίστρια που αναβίωσε το ξεχασμένο ρεπερτόριο του μπελ κάντο, η ερμηνεύτρια που μετέτρεψε τη σκηνή σε ένα συναρπαστικό θέαμα και αληθινό θέατρο, η προσωπικότητα που είχε την απόλυτη λάμψη της κορυφής, η Μαρία Κάλλας ήταν η όπερα.

 

ΤΣΕΛΙΑ ΚΟΣΤΕΑ

Υψίφωνος, γεννήθηκε στη Ρουμανία. Σπούδασε μουσική στο Μουσικό Πανεπιστήμιο του Βουκουρεστίου. Διακρίθηκε σε έντεκα από τους σημαντικότερους διεθνείς διαγωνισμούς τραγουδιού. Έχει συμπράξει με τα μεγαλύτερα θέατρα και τις σημαντικότερες αίθουσες του κόσμου όπως Κρατική Όπερα Βιέννης, Γερμανική Όπερα Βερολίνου, Κοντσέρτχεμπαου Άμστερνταμ, Βασιλική Όπερα Λονδίνου (Κόβεντ Γκάρντεν), καθώς και σε Στουτγάρδη, Μπέργκεν, Όσλο, Μασσαλία, Λιέγη, Βαρκελώνη, Μιλάνο, Κατάνια, Παλέρμο, Μόντενα, Πιατσέντζα, Πεκίνο, Σεούλ, Τόκυο, Σιγκαπούρη και Αθήνα (ΕΛΣ, ΜΜΑ) σε ρόλους όπως Μαργαρίτα (Φάουστ), Νέντα (Παλιάτσοι), Μικαέλα (Κάρμεν), Λεονόρα (Ο τροβαδούρος), Δυσδαιμόνα (Οθέλλος), Ελιζαμπέττα (Ντον Κάρλος), Λιου (Τουραντότ), Μιμή (Μποέμ), Τόσκα, Έλενα (Ο σικελικός εσπερινός). Συνεργάστηκε με διάσημους μαέστρους όπως Σ. Οζάουα, Μ. Έλντερ, Α. Φις, Γ. Κον, Γ. Κόουτ, Π. Στάινμπεργκ, Γ. Κοβάτσεφ, Α. Βερονέζι. Το 2011 τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο Μουσικής της Ένωσης Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών.

 

ΜΥΡΤΩ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

Υψίφωνος, γεννήθηκε στη Λάρισα, όπου ξεκίνησε πιάνο και θεωρητικά. Σπούδασε μουσικολογία (ΑΠΘ), μονωδία (ΚΩΘ), ενώ ολοκλήρωσε σπουδές με τον Ρ. Κοβιέλλο (Μιλάνο, υποτροφία ≪Α. Τριάντη≫). Τιμήθηκε με το βραβείο ≪Μαρία Κάλλας – Καλύτερος πρωτοεμφανιζόμενος καλλιτέχνης, 2012≫ ερμηνεύοντας Τραβιάτα στο Ντάλλας. Έχει εμφανιστεί στα σπουδαιότερα θέατρα παγκοσμίως, ενώ έχει συνεργαστεί με διάσημους αρχιμουσικούς και σκηνοθέτες (Τζεφιρέλλι, Κάρσεν, Πίτσι, Μακ Βίκαρ). Πρόσφατα ερμήνευσε με μεγάλη επιτυχία Αλτσίνα (Βιέννη, μ.δ.: Μ. Μινκοφσκί / Παρίσι, μ.δ.: Κ. Ρουσσέ), Ξιφάρη (Μιθριδάτης, βασιλιάς του Πόντου, Βρυξέλλες, Παρίσι), Αμέλια (Σιμόν Μποκκανέγκρα, Σαν Κάρλο, Νάπολη, Λουξεμβούργο), Φιορντιλίτζι (Έτσι κάνουν όλες, Όπερα Γκαρνιέ), Ελβίρα (Ντον Τζοβάννι, Βαρκελώνη, Σαν Ντιέγκο), Βιολέττα (Τραβιάτα, Βιέννη, Μόναχο, Κοπεγχάγη), Μουζέττα (Μποέμ, Μητροπολιτική Όπερα Νέας Υόρκης), Ντόννα Άννα (Ντον Τζοβάννι, Βιέννη, Άμστερνταμ, Αγ. Πετρούπολη, μ.δ.: Θ. Κουρετζής), 9η Συμφωνία Μπετόβεν (Άμστερνταμ, Σεούλ, Λουξεμβούργο, μ.δ.: Ι. Φίσερ). Έχει ηχογραφήσει για τη Sony Classic Ντον Τζοβάννι (μ.δ.: Θ. Κουρεντζής, βραβείο BBC), Μιθριδάτη (μ.δ.: Ε. Χαΐμ), Σεμίραμις (μ.δ.: Α. Τζέντα), Ρούσαλκα (μ.δ.: Ά. Φίσερ), Ένας Τούρκος στην Ιταλία, Ντον Τζοβαννι (μ.δ.: Ζ. Ρορέρ).

 

ΧΡΙΣΤIΝΑ ΠΟΥΛΙΤΣΗ

Υψίφωνος, γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Τεχνών Βερολίνου (υποτροφίες «Μαρία Κάλλας», «Αλεξάνδρα Τριάντη») και κέρδισε το πρώτο βραβείο στον διεθνή διαγωνισμό «Νίκο Ντόσταλ» (Βιέννη). Συγκαταλέγεται στις καλύτερες παγκοσμίως ερμηνεύτριες της Βασίλισσας της νύχτας (Ο μαγικός αυλός), ένα ρόλο τον οποίο έχει τραγουδήσει σε Θέατρο Μπολσόι Μόσχας, Κόβεντ Γκάρντεν, Γερμανική Όπερα Βερολίνου, Μεγάλο Θέατρο Λιθέου Βαρκελώνης, Κρατική Όπερα Δρέσδης, καθώς επίσης σε Αμβούργο, Σηάτλ, Σανγκάη, Ντύσσελντορφ, Τορίνο κλπ. Έχει συνεργαστεί επανειλημμένα με τον Ζούμπιν Μέτα και την Φιλαρμονική Ορχήστρα Ισραήλ, ενώ υπό τη διεύθυνσή του έχει ερμηνεύσει Τζίλντα (Ριγολέττος, Φεστιβάλ Μουσικού Φλωρεντινού Μάη). Τον ίδιο ρόλο ερμήνευσε στην ΕΛΣ (2013) και τιμήθηκε από την Ένωση Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών με το βραβείο καλύτερης πρωτοεμφανιζόμενης τραγουδίστριας. Επιπλέον, έχει ερμηνεύσει Κονστάντσε (Η απαγωγή απ’ το σεράι) και τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο Αηδόνι του Στραβίνσκι (μ.δ.: Τ. Νοσέντα), Ιταλίδα τραγουδίστρια (Καπρίτσιο του Ρ. Στράους, μαζί με τη Ρ. Φλέμινγκ υπό τον Κ. Τήλεμαν), Κοντέσσα ντι Φολεβίλ (Το ταξίδι στη Ρεμς, μ.δ.: Α. Τσέντα) και Βασίλισσα της νύχτας (μ.δ.: Μ. Μαριόττι). Είναι στενή συνεργάτρια του διάσημου Αυστραλού σκηνοθέτη και διευθυντή της Κωμικής Όπερας Βερολίνου Μπάρρη Κόσκυ.

 

Γκαλά όπερας για τη Μαρία Κάλλας

40 χρόνια από τον θάνατό της

14 Σεπτεμβρίου 2017

Ωδείο Ηρώδου Αττικού
Ώρα έναρξης: 21.30

Μουσική διεύθυνση: Ηλίας Βουδούρης
Σολίστ: Τσέλια Κοστέα, Μυρτώ Παπαθανασίου, Χριστίνα Πουλίτση

Με την Ορχήστρα της ΕΛΣ

 

 

ΕΝΑΡΞΗ ΠΡΟΠΩΛΗΣΗΣ: 22 ΙΟΥΛΙΟΥ 2017

Τιμές εισιτηρίων 15, €20, €25, €35, €45, €55 / Φοιτητικό, Παιδικό €12

ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ:

Εκδοτήρια Φεστιβάλ Αθηνών, Πανεπιστημίου 39

ΤΑΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣ ΣΤΟ ΚΠΙΣΝ – Τ. 2130885700

ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ PUBLIC & http://tickets.public.gr/

www.ticketservices.gr

www.nationalopera.gr

 

Σε συνεργασία με το Athens Democracy Forum, το οποίο διοργανώνεται από τους New York Times κάθε χρόνο στην Αθήνα, γενέτειρα της δημοκρατίας. Το συνέδριο φιλοξενεί πολιτικούς, δημοσιογράφους, πανεπιστημιακούς και ειδήμονες από τον χώρο των επιχειρήσεων, της οικονομίας και της τεχνολογίας, οι οποίοι επιχειρούν να εμβαθύνουν σε ζητήματα δημοκρατίας. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει συζητήσεις, συνεντεύξεις, διαλέξεις, αλλά και πολιτιστικά δρώμενα. Φέτος το Athens Democracy Forum θα πραγματοποιηθεί στις 13-17 Σεπτεμβρίου 2017. Για περισσότερες πληροφορίες https://www.athensdemocracyforum.com/

 

 

Το ΚΠΙΣΝ για την παραίτηση Κιμούλη

Τη λύπη του για την παραίτηση του Γιώργου Κιμούλη, με ανακοίνωση του,  εκφράζει το Δ.Σ. του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ)  και δημοσιοποιεί το ...