Ένας πολύχρωμος, σύγχρονος Κουρέας “200 ετών”, στη Λυρική

Διακόσια χρόνια μετά την πρώτη παρουσίαση στη Ρώμη τον Φεβρουάριο του 1816, ο Κουρέας της Σεβίλλης έκανε πρεμιέρα εν μέσω ενθουσιωδών χειροκροτημάτων, στο κατάμεστο Θέατρο Ολύμπια το Σάββατο 13 Φεβρουαρίου, σε μουσική διεύθυνση Μίλτου Λογιάδη και σκηνοθεσία Φραντσέσκο Μικέλι.

Πρόκειται για μια ανατρεπτική και σύγχρονη παρουσίαση του αριστουργήματος του Ροσσίνι, σε συμπαραγωγή της ΕΛΣ με το Teatro Comunale της Μπολόνιας. Ο σκηνοθέτης Φραντσέσκο Μικέλι, “βλέπει” την ιστορία του Κουρέα της Σεβίλλης, μέσα από τον -μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας -κόσμο της Ροζίνας. Τα σκηνικά και οι φωτισμοί του Νικολά Μποβέ μας μεταφέρουν στο κοριτσίστικο και πολύχρωμο σύμπαν της Ροζίνας, ενώ τα εντυπωσιακά κοστούμια του Τζανλούκα Φαλάσκι συμπληρώνουν την ανατρεπτική εικόνα της παράστασης.

Οι πρωταγωνιστές της πρεμιέρας Διονύσης Σούρμπης, Βασιλική Καραγιάννη, Αντώνης Κορωναίος, Τάσος Αποστόλου, Δημήτρης Κασιούμης, Αλεξάνδρα Ματθαιουδάκη, Ζαφείρης Κουτελιέρης ερμήνευσαν με κέφι και ζωντάνια τους ρόλους τους, ενώ πολύ ωραία εμφάνιση έκανε και η Ανδρική Χορωδία της ΕΛΣ, υπό τον Αγαθάγγελο Γεωργακάτο.

Ο αρχιμουσικός Μίλτος Λογιάδης διηύθυνε με ρυθμό και ένταση την Ορχήστρα της ΕΛΣ, αποδίδοντας με ιδιαίτερο τρόπο την υπέροχη σύνθεση του Ροσσίνι. 

 

 

Σημείωμα σκηνοθέτη Φραντσέσκο Μικέλι

 

Ανάμεσα στα διαχρονικά αριστουργήματα, υπάρχουν έργα τα οποία έχουν την ικανότητα αποδώσουν μία εποχή με όλη τη δυστυχία αλλά και όλο το μεγαλείο της, και υπάρχουν όπερες μεγάλες και πιο σπάνιες, ικανές να μιλήσουν για την παράξενη ισορροπία ανάμεσα σε διαφορετικές εποχές, φανερώνοντας την αλλαγή του ανθρώπου και του κόσμου του.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Κουρέας της Σεβίλλης ανήκει στο δεύτερο είδος των αριστουργημάτων, καθώς είναι η τελευταία όπερα του 18ου αιώνα και η πρώτη όπερα του νέου αστικού θεάτρου.

Κάθε σημαντικό μεταιχμιακό δημιούργημα στην ιστορία του θεάτρου όπως επίσης στην ιστορία του τρόπου με το οποίο φτιάχνεται το θέατρο, είναι πάντοτε γεμάτο από τα σημάδια εκείνα που με τον χρόνο μετατρέπονται σε μεγάλες τάσεις αλλαγής· για ορισμένα από αυτά αντιλαμβάνεται κανείς τον αντίκτυπο ή την ακτινοβολία μονάχα μετά από πάρα πολύ καιρό.

Αναστοχαζόμενος την πλοκή του Κουρέα, τα πρόσωπά του, σε σχέση με το θεατρικό κείμενο του Μπωμαρσαί [Beaumarchais] και το ποιητικό κείμενο του Στερμπίνι [Sterbini], μία πτυχή μου φάνηκε ιδιαίτερα ξεκάθαρη, ένας από τους χαρακτήρες αναδείχτηκε κεντρικός και διαφορετικός, μοναδικός και καινούργιος. Ξαφνικά, η «αληθινή» Ροζίνα πρόβαλε διαφορετική απ’ όλες τις Ροζίνες που είχα δει έως τότε. Μου φάνηκε σαν να αφουγκράστηκα από μέρους της ένα αίτημα, να τη δει κανείς πραγματικά ως τη νέα γυναίκα που είναι.

Γνωρίζουμε τον Ντον Μπάρτολο, κηδεμόνα της Ροζίνας, και γνωρίζουμε καλά ποιο ήταν το έθιμο της εποχής που μας αφορά: όταν οι οικονομικές δυνατότητες μιας οικογένειας δεν επέτρεπαν τη συντήρηση μίας κόρης, επιτρεπόταν να δοθεί το κορίτσι σε έναν κηδεμόνα, έναν κύριο που πλέον είχε την ευθύνη να την ντύνει και την μεγαλώνει.

Μα, όπως έχει υπογραμμιστεί από τους εγκυκλοπαιδιστές, αυτή η συνήθεια μετατράπηκε σε νομιμοποιημένη κακοποίηση. Η κηδεμονία έγινε ένα είδος ανδρικής εξουσίας πάνω στις νέες και συχνά πολύ νεαρές κοπέλες, οι οποίες σχεδόν αποτελούσαν ιδιοκτησία του κηδεμόνα, υποχρεωμένες να τον υπακούουν σε όλα. Χρειάστηκε πολύ χρόνος ώσπου να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο βλέπουμε αυτό το είδος της σχέσης.

Παρόλα αυτά, μπορούμε σήμερα να αναγνωρίσουμε τη Ροζίνα, να τη συναντήσουμε στα αδιέξοδά της, ενώ φορά ακουστικά σε πλήρη ένταση βηματίζοντας αργά έξω από μια στάση του μετρό, ακούγοντας άγριο ροκ με τη ψυχή της. Φωτιά, ζέση, μα πάνω απ’ όλα έρωτας για τον έρωτα· θέλει να ερωτευτεί για να δει μέσα της όλο τον κόσμο που βρίσκεται εκεί έξω, σε μια βουβή αγωνία για την υπαρξιακή αναγνώριση και ολοκλήρωσή της. Τη βλέπουμε σήμερα να βαρά τη γροθιά της στο σπίτι ή στο Πανεπιστήμιο, ή να χαμογελά, αφήνοντας πίσω έναν άνθρωπο ίσως μεγαλύτερης ηλικίας, απογοητευμένο από την ακύρωση της επιθυμίας του γι αυτήν. Και όμως, αυτή η Ροζίνα, η φυλακισμένη στα χέρια του κηδεμόνα της, πρέπει όλο αυτό το πνεύμα να το κρατά μυστικό, μέσα της, σαν κλεμμένο κόσμημα. Κι εμείς; Περισσότερο ή λιγότερο άνθρωποι του θεάτρου, άραγε δεν βλέπαμε πάντοτε τη Ροζίνα με τα μάτια ενός Μπάρτολο; Μετά μάτια ενός άνδρα, ο οποίος κατέχει αυτή τη νιότη; Και για την ισορροπία της κωμωδίας, δεν αποτελεί άραγε η Ροζίνα το εστιακό σημείο όλης της πλοκής; Γι αυτήν δεν αναζητούνται χίλιες μεταμφιέσεις, χίλιες υπεκφυγές; Για χάρη της δεν είναι ο γέρος κηδεμόνας της έτοιμος για όλα; Κατά βάθος γι αυτήν δεν συνέθεσε ο Ροσσίνι αυτή την όπερα; Από τους υπόλοιπους, ο Φίγκαρο και ο κόμης, πολύ δε λιγότερο ο Ντον Μπαζίλιο και ο Ντον Μπάρτολο, δεν έχουν το ίδιο ενδιαφέρον.

Με αυτές τις υποθέσεις ξεκίνησε ο Κουρέας μου ή μάλλον η Ροζίνα μου. Η Α’ Πράξη έχει διαμορφωθεί σαν το φανταστικό της κόσμο, το όνειρο και την ελπίδα της νεαρής, γλυκιάς κοπέλας. Αίσθηση και όραμα έρχονται στο φως, συναντώντας την καρδιά της όμορφης. Αντίθετα, στη Β’ Πράξη επιστρέφουμε στον πραγματικό κόσμο, στον υλικό κόσμο και στην πραγματική απιστία. Μέσα από αυτή την αντίθεση η Ροζίνα θα αποκαλυφθεί και θα γνωρίσουμε το βάθος των καταπιεσμένων και καλά κρυμμένων συναισθημάτων της. Σε αυτή τη διαλεκτική ανάμεσα σε Α’ και Β’ Πράξη θα έχουμε τη Ροζίνα ως μέτρο, με το οποίο μετράμε κάθε χαρακτήρα, κάθε χειρονομία, κάθε πράξη. Μέσα από τα δικά της μάτια θα κρίνουμε τον κόμη Αλμαβίβα, τον κατώτερο Ντον Μπαζίλιο, τον Φίγκαρο και την κακοήθη προχειρότητα του Ντον Μπάρτολο.

Αυτό είναι το πνεύμα του Κουρέα σήμερα, αυτή η συμπύκνωση εκρηκτικής χαράς, τοποθετημένη σε μία μυστική γωνιά του κόσμου. Ο Ροσσίνι τοποθέτησε το αριστούργημά του ανάμεσα σε μακρινούς κόσμους και διαφορετικές ιστορίες, και ανάμεσα στα δύο βρίσκεται ο σημερινός κόσμος. Καθήκον μας είναι να αφηγηθούμε την κυρίως υπόθεση αυτής της όπερας και όλες τις αναρίθμητες διαθλάσεις και θαυμαστές επιδράσεις της.

 

 

 

Ο Κουρέας της Σεβίλλης με μια ματιά

Ο συνθέτης / Ο Αντόνιο Τζοακίνο Ροσσίνι γεννήθηκε στο Πέζαρο το 1792. Το 1806, ως μαθητής συνέθεσε το πρώτο του λυρικό έργο. Το 1812 η όπερά του Η Λυδία Λίθος [La pietra del paragone] δόθηκε στην Σκάλα του Μιλάνου ενώ το 1813 με τον σοβαρό Ταγκρέδο [Tancredi] και την κωμική Ιταλίδα στο Αλγέρι [Italiana in Algeri] καθιερώθηκε επίσης εκτός ιταλικών πόλεων. Το 1814 ανέλαβε την διεύθυνση και των δύο θεάτρων της Νάπολης, για τα οποία συνέθεσε μερικά από τα σημαντικότερα έργα του. Πολλά από αυτά γράφηκαν για το ταλέντο της τραγουδίστριας Ιζαμπέλλας Κολμπράν [Isabella Colbran], την οποία νυμφεύτηκε το 1822. Ξεχωρίζουν ο Οθέλλος (1816), η Αρμίντα (1817), o Μωυσής στην Αίγυπτο (1818), η Ερμιόνη (1819), Η κυρά της λίμνης (1819), ο Μωάμεθ Β’ (1820) και η Τσελμίρα (1822). Ταυτόχρονα, συνέθετε για άλλες πόλεις της Ιταλίας αριστουργήματα όπως Ο Κουρέας της Σεβίλλης (Ρώμη 1816), Η Σταχτοπούτα (Ρώμη 1817), Η κλέφτρα κίσσα (Μιλάνο 1817) και Σεμίραμις (Βενετία, 1823).

Το 1822 επισκέφθηκε τη Βιέννη, όπου συνάντησε τον Μπετόβεν [Beethoven]. Ακολούθησε το Λονδίνο και τελικά το Παρίσι, όπου εγκαταστάθηκε το 1824. Το 1829 παρουσίασε το Γουλιέλμο Τέλλο, την τελευταία του όπερα. Κατά τα υπόλοιπα 39 χρόνια της ζωής του συνέθετε μονάχα τραγούδια και έργα εκκλησιαστικής μουσικής. Από το 1855 ήταν μόνιμα εγκατεστημένος στο Παρίσι, όπου πέθανε το 1868. Το 1887 η σορός του μεταφέρθηκε στην Φλωρεντία.

Το έργο / Το ποιητικό κείμενο του Τζέζαρε Στερμπίνι για την κωμωδία σε δύο πράξεις o Κουρέας της Σεβίλλης βασίζεται στο ομότιτλο θεατρικό του Πιέρ-Ωγκυστέν ντε Μπωμαρσαί [Pierre-Augustin de Beaumarchais], γραμμένο το 1775 αλλά και στο ποιητικό κείμενο του Τζουζέππε Πετροζελλίνι [Giuseppe Petrosellini] για την ομώνυμη όπερα του Τζοβάννι Παϊζιέλλο [Giovanni Paisiello], που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1782.

Η υπόθεση αφηγείται τα τεχνάσματα των οποίων μετέρχεται ο κόμης Αλμαβίβα προκειμένου τελικά να νυμφευτεί την αγαπημένη του Ροζίνα, που ο ηλικιωμένος κηδεμόνας της, Ντον Μπάρτολο, προορίζει για τον εαυτό του. Με την βοήθεια του κουρέα Φίγκαρο, που μπαινοβγαίνει χωρίς δυσκολία στην κατοικία του Ντον Μπάρτολο, ο Αλμαβίβα επιτυγχάνει.

Πρεμιέρες / Ο Κουρέας της Σεβίλλης παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο θέατρο Αρτζεντίνα της Ρώμης στις 20 Φεβρουαρίου 1816.

Το 1833 αναφέρεται παράσταση της όπερας στο Σαν Τζάκομο της Κέρκυρας. Στην Αθήνα υπάρχουν στοιχεία για παράσταση – παρωδία το 1837. Από την Εθνική Λυρική Σκηνή η όπερα πρωτοπαρουσιάστηκε στις 11 Μαρτίου 1942.

21942bcb-e523-4d3c-b1d1-6cdda41d74bc

 

 

Σύνοψη του πρωτοτύπου

Α’ Πράξη / Στην Σεβίλλη, ο κόμης Αλμαβίβα μεταμφιεσμένος ως φτωχός φοιτητής Λιντόρο, επιχειρεί να κατακτήσει την καρδιά της όμορφης Ροζίνας. Η κοπέλα μένει μαζί με τον προστάτη της Δόκτορα Μπάρτολο, που επίσης επιθυμεί να την νυμφευτεί. Προκειμένου να προσεγγίσει την Ροζίνα, ο Αλμαβίβα ζητά την βοήθεια του Φίγκαρο, κουρέα της περιοχής, που παλαιότερα υπήρξε στην υπηρεσία του. Έναντι αμοιβής, ο Φίγκαρο προθυμοποιείται να τον βοηθήσει.

Ο Ντον Μπαζίλιο, δάσκαλος της μουσικής, πληροφορεί τον φίλο του Ντον Μπάρτολο, πως στην Σεβίλλη έχει φτάσει ο Αλμαβίβα γοητευμένος από την ομορφιά της Ροζίνας. Του εξηγεί όμως ότι γνωρίζει έναν σίγουρο τρόπο προκειμένου να εξουδετερώσει τον αντίπαλο: τη συκοφαντία.

Ταυτόχρονα, ακολουθώντας σχέδιο του Φίγκαρο, ο Αλμαβίβα / Λιντόρο εισέρχεται στην κατοικία του Ντον Μπάρτολο ως μεθυσμένος στρατιώτης, προσκομίζοντας έγγραφο σύμφωνα με το οποίο το σπίτι επιτάσσεται. Ο Ντον Μπάρτολο αρνείται να συμμορφωθεί και από την φασαρία που δημιουργείται έρχεται η αστυνομία. Ο Αλμαβίβα αποκαλύπτει μυστικά στον αρχηγό της την πραγματική του ταυτότητά του κι έτσι, προς τεράστια έκπληξη του Ντον Μπάρτολο, όχι μόνον δεν συλλαμβάνεται, αλλά αφήνεται ελεύθερος.

 

Β’ Πράξη / Ο Αλμαβίβα επιστρέφει στην κατοικία του Ντον Μπάρτολο αυτή την φορά μεταμφιεσμένος ως δάσκαλος μουσικής, λέγοντας ότι ο Ντον Μπαζίλιο είναι ασθενής. Καταφθάνει ο Φίγκαρο για την καθημερινή περιποίηση του Ντον Μπάρτολο και καθώς τον ξυρίζει, με τέχνη του αποσπά το κλειδί του μπαλκονιού της Ροζίνας. Πρόθεσή του είναι να βοηθήσει τον Αλμαβίβα να απαγάγουν την αγαπημένη του. Απροειδοποίητα φτάνει ο Ντον Μπαζίλιο, τον οποίο ο Αλμαβίβα δωροδοκεί, προκειμένου να φύγει χωρίς να δημιουργήσει πρόβλημα. Η Μπέρτα, υπηρέτρια του Ντον Μπάρτολο, σχολιάζει την ανοησία του αφεντικού της, που θέλει να νυμφευτεί τόσο νεώτερή του γυναίκα. Ο Ντον Μπαζίλιο αποκαλύπτει την αλήθεια στον Ντον Μπάρτολο που καταλαβαίνει ότι πρέπει να κινηθεί πολύ γρήγορα κι έτσι ζητά συμβολαιογράφο. Ο Μπάρτολο δείχνει στην Ροζίνα την επιστολή που εκείνη είχε στείλει στον Λιντόρο και της λέει πως την πήρε από τον κόμη Αλμαβίβα, γεγονός που φαίνεται να αποδεικνύει πως ο Λιντόρο συνεργάζεται με τον Αλμαβίβα και εξαπατούν την κοπέλα.

Ξεσπά καταιγίδα. Φτάνουν ο Φίγκαρο και ο Αλμαβίβα από το μπαλκόνι προκειμένου να απαγάγουν τη Ροζίνα. Το μυστήριο της διπλής ταυτότητας του Αλμαβίβα/Λιντόρο λύνεται, όμως οι τρεις τους δεν μπορούν να δραπετεύσουν, διότι κάποιος έχει πάρει την σκάλα από το μπαλκόνι. Φτάνει ο Ντον Μπαζίλιο με τον συμβολαιογράφο, που αντί του Ντον Μπάρτολο παντρεύει τον Αλμαβίβα με την Ροζίνα. Μάρτυρες είναι ο Φίγκαρο και ο Ντον Μπαζίλιο, ο οποίος προκειμένου να συναινέσει δωροδοκείται ακόμα μία φορά. Αργοπορημένος φτάνει με την αστυνομία ο Ντον Μπάρτολο. Δεν έχει άλλη επιλογή από το να συγχαρεί τους νεόνυμφους.

 

 

 

Μουσική Τζοακίνο Ροσσίνι – Ποιητικό κείμενο Τσέζαρε Στερμπίνι βασισμένο στην ομώνυμη

κωμωδία του Πιέρ-Ωγκυστέν Καρόν ντε Μπωμαρσαί

 

Νέα παραγωγή  – Συμπαραγωγή με το Δημοτικό Θέατρο Μπολόνιας

Θέατρο Ολύμπια13, 14, 17, 19, 20, 21, 24, 26, 27, 28 Φεβρουαρίου 2016

Έναρξη παραστάσεων 20.00 – Λήξη παραστάσεων περ. 22.30

 

Μουσική διεύθυνση Μίλτος Λογιάδης (13, 14, 17, 19, 20, 21, 28 Φεβ.)  

Κωνσταντίνος Δημηνάκης (24, 26, 27 Φεβ.)
Σκηνοθεσία Φραντσέσκο Μικέλι
Σκηνικά, φωτισμοί Νικολά Μποβέ / Κοστούμια Τζανλούκα Φαλάσκι
Σχεδιασμός οπτικών μέσων Παναγιώτης Τομαράς

Διεύθυνση χορωδίας Αγαθάγγελος Γεωργακάτος

 

ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΚΑΙ ΧΟΡΩΔΙΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΣΚΗΝΗΣ

 

Κόμης Αλμαβίβα

Αντώνης Κορωναίος (13, 17, 20, 24, 26, 28 Φεβ.)

Νίκος Στεφάνου (14, 19, 21, 27 Φεβ.)

 

Ντον Μπάρτολο γιατρός, κηδεμόνας της Ροζίνας

Δημήτρης Κασιούμης (13, 17, 20, 24, 26, 28 Φεβ.)

Άκης Λαλούσης (14, 19, 21, 27 Φεβ.)

 

Ροζίνα

Βασιλική Καραγιάννη (13, 17, 20, 24, 26, 28 Φεβ.)

Μίνα Πολυχρόνου (14, 19, 21, 27 Φεβ.)

 

Φίγκαρο κουρέας

Διονύσης Σούρμπης (13, 17, 20, 24, 26, 28 Φεβ.)

Χάρης Ανδριανός (14, 19, 21, 27 Φεβ.)

 

Ντον Μπαζίλιο δάσκαλος μουσικής

Τάσος Αποστόλου (13, 17, 20, 24, 26, 28 Φεβ.)

Πέτρος Μαγουλάς (14, 19, 21, 27 Φεβ.)

 

Φιορέλλο υπηρέτης του κόμη Αλμαβίβα

Ζαφείρης Κουτελιέρης (13, 17, 20, 24, 26, 28 Φεβ.)

Γιάννης Σελητσανιώτης (14, 19, 21, 27 Φεβ.)

 

Μπέρτα υπηρέτρια του Ντον Μπάρτολο

Αλεξάνδρα Ματθαιουδάκη(13, 17, 20, 24, 26, 28 Φεβ.)

Μαρία Βλαχοπούλου (14, 19, 21, 27 Φεβ.)

 

Αξιωματικός

Χρήστος Λάζος (13, 17, 20, 24, 26, 28 Φεβ.)

Βασίλης Ασημακόπουλος (14, 19, 21, 27 Φεβ.)

 

Συμβολαιογράφος

Φίλιππος Δελλατόλας (13, 17, 20, 24, 26, 28 Φεβ.)

Αναστάσιος Στέλλας (14, 19, 21, 27 Φεβ.)

 

 

 

ΝΕΕΣ ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ

€15, €25, €35, €45, €55, €60

Φοιτητικό, παιδικό €12

Περιορισμένης ορατότητας €10, €15, €17, €25

ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ

Ταμεία θεάτρου Ολύμπια – Ακαδημίας 59-61, Αθήνα

Τρίτη έως Σάββατο 09.00 – 21.00 & Δευτέρα 09.00 – 16.00 

Τηλ. κέντρο: 2103662100 – Ομαδικές πωλήσεις: 2103711342  Ηλεκτρονική προπώληση: www.nationalopera.gr

 

 

 

“Αγαπητέ Τσέχωφ” στο θέατρο FAUST

Διηγήματα από : Το Αλογίσιο Επώνυμο- Η Δειλή-Γραφειοκρατία-Επισκέπτης-Ταραχή – Η Χορωδός – Γιέγκερ «Πρέπει να εμπιστεύεσαι τους ανθρώπους, αλλιώς η ζωή δεν έχει νόημα»   ...