Η πολτοποίηση του «Φεστιβάλ Fabre»

Γράφει η  Μέμα Χαλιώτη

Στην Ελλάδα του φωτός και του πολιτισμού, το Ελληνικό Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου αποτελεί το αποκορύφωμα της καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργίας. Τη μεγάλη γιορτή της Τέχνης και του Πολιτισμού που τη χαρακτηρίζει ο δυναμισμός, η εξωστρέφεια, η σύζευξη του αρχαίου ελληνικού πνεύματος με τον μοντερνισμό, με τη συμμετοχή μεγάλων και διεθνώς καταξιωμένων Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών που χρόνια τώρα δίνουν στο Ελληνικό Φεστιβάλ μια εξέχουσα θέση στο διεθνές καλλιτεχνικό γίγνεσθαι.

Στα σχεδόν 62 χρόνια του ιστορικού θεσμού του Φεστιβάλ, κορυφαία ονόματα της εγχώριας και παγκόσμιας καλλιτεχνικής σκηνής έχουν βρεθεί στους ιερούς χώρους παραστάσεων του Ηρώδειου και των αρχαίων θεάτρων της Επιδαύρου όπως οι: Μαρία Κάλλας, Δημήτρης Μητρόπουλος, Λεωνίδας Καβάκος, Δημήτρης Σγούρος, Luciano Pavarotti, M. Rostropovich, Μίκης Θεοδωράκης, Μάνος Χατζιδάκις, Γιάννης Μαρκόπουλος, Ροντήρης, Κάρολος Κουν, Όπερα του Πεκίνου, Συλβί Γκιλέμ, Ρ. Νουρέγιεφ,Luz Casal, Σαββόπουλος, Νταλάρας, Μαρινέλλα, Μελίνα Μερκούρη, Κατίνα Παξινού και ο κατάλογος δεν έχει τέλος.

Να αναφέρω ότι την Κυριακή 11 Σεπτεμβρίου του 1938, με την τραγωδία του Σοφοκλή, Ηλέκτρα, σε σκηνοθεσία Δ. Κροντήρη, με την Κατίνα Παξινού, δόθηκε η πρώτη παράσταση, μετά την αρχαιότητα στο θέατρο της Επιδαύρου. Στο ωραιότερο θέατρο του κόσμου που μετρά πάνω από 2.500 χρόνια ιστορίας.

Είναι πραγματικά θλιβερό με τέτοια βαριά πολιτιστική κληρονομιά και με ένα Ελληνικό Φεστιβάλ να λάμπει διεθνώς, ο Υπουργός Πολιτισμού Αριστείδης Μπαλτάς να βάζει σε «περιπέτεια» το Φεστιβάλ και να απαξιώνει τόσα χρόνια δημιουργίας καλώντας τον Jan Fabre να μας βγάλει από την αφάνεια, «να μπορέσει να μάθει το τι γίνεται στην Ελλάδα σε επίπεδο καλλιτεχνών και δημιουργών κι έτσι να φέρει αντιστρόφως την Ελλάδα στο επίκεντρο του παγκοσμίου καλλιτεχνικού γίγνεσθαι» όπως ο ίδιος είπε στη συνέντευξη τύπου που δόθηκε για τον νέο Καλλιτεχνικό Διευθυντή Jan Fabre και το νέο πρόγραμμα του Φεστιβάλ.mount_olympous_ian_fabre_03

Είναι απογοητευτική η μάλλον άγνοια, του Υπουργού Πολιτισμού για τα πολιτιστικά δρώμενα στη χώρα μας, την πολιτιστική μας ιστορία και τα ιερά ονόματα των Λύτρα, Τσαρούχη, Ελ Γρέκο, Μώραλη, Μυταρά, Φασιανό, Ελύτη, Σεφέρη, Καβάφη, Παλαμά, Ρίτσο, Καλομοίρη, Βάρναλη, Καζαντζάκη, Σολωμό, Μινωτή, Κατράκη, Κουν, Σκαλκώτα , και τόσων άλλων κορυφαίων Ελλήνων, για να μην αναφερθώ σε δύο τουλάχιστον ιερά ονόματα του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα.

Είναι προσβλητικό να καλεί έναν ξένο καλλιτέχνη και μάλιστα τόσο αντισυμβατικό και ανατρεπτικό όπως ο Φάμπρ, για να διοικήσει το Ελληνικό Φεστιβάλ, προκειμένου να μας μεταφέρει την πολτοποίηση της «παγκοσμιοποίησης που γνωρίζει καλά», όταν η Ελλάδα αιώνες τώρα χαρίζει το φως της γνώσης και του πολιτισμού σε όλον τον κόσμο.in__2594_56fc1625ddbe4

Είναι λίγος, πολύ λίγος ο Μπαρούχ Σπινόζα για να αιτιολογήσει την επιλογή του κ. Μπαλτά στην τοποθέτηση του κ. Φαμπρ στην Καλλιτεχνική Διεύθυνση του Ελληνικού Φεστιβάλ. Μόνο ιδεοληψία μπορεί να σημαίνει η αναφορά του στον «πρωτοπόρο και ριζοσπάστη του αριστερού ρεύματος του Διαφωτισμού που δεν μπαίνει σε κανόνες». Και φυσικά βλέπει «μέσα από τα μάτια του Σπινόζα το έργο του Fabre» αφού και ο Βέλγος εικαστικός καλλιτέχνης, σκηνοθέτης, χορογράφος και θεατρικός συγγραφέας είναι ριζοσπαστικός και αιρετικός και την καλλιτεχνική του έκφραση τη διακρίνει η ωμότητα και η ακρότητα. Πολλές φορές χρησιμοποιεί αθέμιτα μέσα για να εκφραστεί όπως οι «ιπτάμενες γάτες» στο Δημαρχείο της Αμβέρσας!

Γεγονός που καταδίκασαν μαζικά οι πολίτες και οι φιλοζωικές οργανώσεις. Η έμπνευση του Φαμπρ ήταν ένα δρώμενο στο οποίο οι άνθρωποι πετούσαν τις γάτες στον αέρα και αυτές έσκαγαν κυριολεκτικά σε έναν λαστιχένιο διάδρομο. Στο παρελθόν είχε προκαλέσει πολλές αντιδράσεις όταν αποφάσισε να ζωγραφίσει με αίμα. Και στη σκηνή, όμως, ο τρόπος του είναι προκλητικός, ακραίος και χυδαίος πολλές φορές προκαλώντας συναισθήματα εκνευρισμού, αηδίας, θυμού ακόμα και πλήξης.

p1ab89lofp18e5r13d4k1tai8ha_900

Ένα πρόγραμμα γεμάτο από Φάμπρ που περιστρέφεται γύρω από τον Φάμπρ θα μας χαρίσει το νέο πρόγραμμα του Ελληνικού Φεστιβάλ που θα πρέπει να μετονομαστεί σε Φεστιβάλ Φάμπρ. Καθώς σκέφτομαι τη δημιουργική ασάφεια του Fabre σε συνδυασμό με την οικονομική ασάφεια του Υπουργείου Πολιτισμού, φαντάζομαι ότι οι «ιπτάμενες γάτες» θα είναι το λιγότερο καλλιτεχνικά επώδυνο που θα παρακολουθήσουμε. Είναι πραγματικά θλιβερή η κατάληξη του κάποτε λαμπερού Ελληνικού Φεστιβάλ. Μάλιστα  ο κ. Φαμπρ  μας κάνει τη χάρη να συνεργαστεί την   πρώτη χρονιά, με το Εθνικό Θέατρο και την Εθνική Λυρική Σκηνή αποκλείοντας άλλους πολιτιστικούς φορείς, ελληνικές σκηνές, ορχήστρες και Έλληνες καλλιτέχνες.

Και αναρωτιέμαι! Δεν θα κάνει κάποιος Υπουργός Πολιτισμού, από τους τόσους αξιόλογους που πέρασαν από το πιο σημαντικό Υπουργείο της χώρας μας, κάποια δήλωση σχετικά με την περιπέτεια στην οποία μπαίνει το Φεστιβάλ και στον αφανισμό του ελληνικού στοιχείου και των Ελλήνων δημιουργών;

 

Οι φωτογραφίες προέρχονται από ΕΡΓΑ του Φάμπρ

About author